Inhoud van het laatste nummer, nr.6-2026
Poëzie
D’ oktoberzon
legt goud op alle dingen.
Hoe kan Ze dat verzinnen:
groen wordt geel en rood
en vlamt en brandt?
Tevoorschijn tovert Zij straks,
een analyse van takken.
Die rede laat vallen alle groene romantiek en barok.
Zij begroet de naaktheid aan de bomen.
En als een trots, zijden halsdoek,
ligt de grond bezaaid met oranje blad.
De stam zal stalen in decemberse nacht.
De scepter gaat naar de wintervorst.
In zijn mantel zullen sterren spreken.
De Zon in de wachtkamer gezet.
Wiel Hupperets, Maastricht
Paddenstoelen
Paddenstoelen in naaldbossen
Henk Henczyk, Maastricht
Naaldbomen komen van nature in Nederland niet voor, met uitzondering van de Taxus (Taxus
baccata) en Jeneverbes (Juniperus communis), maar die vormen geen bossen. Naaldbossen zijn
vooral in de vorige eeuw aangeplant voor de houtproductie en om de verstuiving van zand tegen te
gaan. In Limburg werd het naaldhout gebruikt voor het stutten van de mijngangen. De belangrijkste
naaldhoutsoorten in ons land zijn de Grove den (Pinus sylvestris), de Fijnspar (Picea abies), de
lariks, de Douglasspar (Pseudotsuga menziesii) en de Zwarte den (Pinus nigra). De oorspronkelijke
naaldhoutplantages hebben zich ontwikkeld tot bossen met indrukwekkende bomen en herbergen
karakteristieke organismen waarbij vooral de enorme hoeveelheid paddenstoelen opvalt.
Waterpartij en volière
Fauna
Natuurhulpcentrum in Opglabbeek (B)
Herman Langen, Eygelshoven
Op 27 juni 2026 ging ik met IVN Kerkrade op excursie naar het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek. Ik
wist niet wat ik kon verwachten. Mijn gedachten gingen uit naar een kleine instelling. Groot was mijn
verbazing om te zien dat het terrein van het opvangcentrum momenteel 3,5 ha bedraagt en er een
uitbreiding gepland staat naar 5 ha. Het gebied is zeer groen en kent veel schaduw. En die schaduw was,
op die bloedhete dag, ook voor ons heel welkom.
Vrije vogels
De Brandgans (Branta leucopsis)
Rens Pepels, Berg aan de Maas
De Brandgans is op één na de kleinste ganzensoort die in ons land voorkomt.
Men noemt deze ook wel Nongans.
Alleen de bij ons zeldzaam voorkomende Dwerggans (Anser erythropus) is nóg kleiner.
Persbericht
Basiscursus herkennen van vogels
Vogelwacht Limburg en IVN Munster Geleen Sittard
O.l.v de cursusleiders: Chrit Gijsen en Meinse van der Velde, maak je op een plezierige
manier kennis met de vogels in onze omgeving. Je leert over de bouw en leefwijze van vogels en maakt kennis met een aantal vogelgroepen. Ook de samenhang tussen de vogels en hun leefomgeving komt aan bod. Je krijgt handreikingen die je helpen bij het herkennen van vogels.
De lesavonden zijn op woensdagavond en de excursies in het veld op de zondagochtenden, duur circa 3 uur (zie hieronder).
Tijdstip/locatie lesavonden: op woensdag van 19.30 uur tot 21.30 uur in ’t Trefpunt, Pancratiusstraat 23 te Munstergeleen.
Aanmelden voor de cursus kan via een e-mail naar info@raymondoostwegel.nl.
De kosten bedragen € 50,– voor leden van IVN Munster Geleen Sittard en voor overige belangstellenden. Leden van Vogelwacht Limburg betalen € 40,–
De lesavonden zijn op: De excursies zijn op:
14 oktober 2026 18 oktober 2026
18 november 2026 22 november 2026
13 januari 2027 17 januari 2027
10 februari 2027 14 februari 2027
17 maart 2027 21 maart 2027
14 april 2027 18 april 2027
19 mei 2025 16 mei 2027
Voetspoor 364
Wandelen door de rijke geschiedenis van Baarlo, langs de Maas en door natuurgebied Dubbroek
Agnes Leijen, Nuenen
Als je op een luchtfoto kijkt, dan zie je tussen Baarlo en Hout-Blerick een grote boog in het landschap:
een duizenden jaren oude Maasmeander, waarin de Springbeek kronkelend haar weg zoekt naar de
Maas. In die oude Maasbedding ligt natuurgebied Dubbroek. De wandeling start in het gezellige en
historisch rijke Baarlo dat is ontstaan op een verhoging in de oude Maasmeander. Wandelafstand: 15
km. Startpunt: parkeerplaats bij café-restaurant Centraal, Markt 1, Baarlo. Openbaar vervoer: Arriva Bus
77. Uitstappen bushalte Centrum, Baarlo. Horeca: in het centrum van Baarlo diverse mogelijkheden en
onderweg na ca. 2 km lopen: Maes 21. Trek een lange broek aan en neem antimuggenmiddel mee.
Korte Tour 244
Wandeling tussen Bemelen en Terblijt
Harry Boelen, Maastricht
Deze afwisselende wandeling voert u over veldwegen, weidenpaden, paden met trappen, maar ook vaak
modderige bospaden, onderlangs de Bemelerberg naar het dorpje Terblijt. De wandeling heeft een lengte van
ca. 8 kilometer maar is in te korten tot ca. 6 kilometer. We starten de wandeling in het Zuid-Limburgse dorpje
Bemelen vanaf de waterput aan de voet van de kerk.
Groeve Blom
Natuurgebieden in onze omgeving (109)
Het Gillesbachtal
Olaf Op den Kamp, Morsbach
De Gillesbach is een smalle 6,5 km lange zijbeek van de Urft die ontspringt in het Blankenheimer
Wald en in het dorpje Urft in de Urft uitmondt. In het relatief korte beekdal midden in de Kalkeifel is een grote biodiversiteit aanwezig. Dit komt door de bijzondere kalkrijke ondergrond en de diversiteit aan biotopen, variërend van weilanden, ooibossen langs de beek tot kalkgraslanden en kalkrijke beukenbossen.
Deze laatste twee biotopen zijn typisch voor de Kalkmulden van de Eifel.
Vlakbij het Gillesbachtal ligt een van de fraaiste abdijen van de Eifel, Kloster Steinfeld met een barokke kloosterkerk.
Edelhert
Fietstour met Willy (20)
Edelherten kijken in het Weerterbos
Willy de Koning-Bovenhoff, Sittard
Mijn man Jan en ik hadden al eens een poging gedaan om al wandelend Edelherten (Cervus elaphus) in het Weerterbos te spotten.
We waren toen echter in een verkeerd gedeelte van het bos.
Inmiddels weten wewaar we moeten zijn en op een herfstige zondagmiddag rijden we met de camper die kant op.
Insecten
Boktorren (Cerambycidae
Piet Schuttelaar, Stein
Boktorren zijn een familie uit de orde van de kevers. Er zijn meer dan 33.000 soorten boktorren beschreven. Ze hebben een grote variatie in kleur, vorm en tekening/patroon.
De meeste boktorren eten als volwassen kever (imago) alleen boomsappen, nectar en stuifmeel. Het komt voor dat imago’s helemaal niet meer eten en zich alleen bezighouden met de zorg voor nageslacht.
De larven van vrijwel alle boktorsoorten zijn polyfaag. Dit betekent dat ze niet gebonden zijn aan één specifieke plant of boom, maar zich voeden met een grote variëteit aan houtsoorten. Veel boktorren hebben een zijdoorn. Dat zijn kleine uitstekende
punten of knobbeltjes aan de linker- en rechterkant van het middelste borststuk.
Wilde flora
Hazelaar (Corylus avellana). Een boom die het hele jaar iets te vertellen heeft
Petra in de Braekt-Schuijren Echt
We lopen er bijna dagelijks langs, zonder erbij stil te staan. Toch zou de Hazelaar aan de rand van het bos of achter in je tuin ouder kunnen zijn dan je denkt. Misschien denk je aan veertig of vijftig jaar.
Maar het zou zomaar kunnen dat hij er al stond toen jouw grootouders nog kind waren.
Niet omdat één stam zo oud wordt, maar omdat de Hazelaar zichzelf steeds opnieuw vernieuwt. Terwijl oude stammen langzaam afsterven, groeien vanuit dezelfde wortelvoet jonge scheuten omhoog.
Zo blijft dezelfde Hazelaar soms generaties lang op precies dezelfde plek aanwezig. Misschien is dat wel het eerste bijzondere aan deze boom. Hij leert ons dat vernieuwen niet altijd opnieuw beginnen betekent.
Op stap in de regio (42)
Tussen Lemiers en Seffffent
Herman Langen, Eygelshoven
Het is 14 juni 2026, als IVN Kerkrade volgens het jaarprogramma een excursie organiseert tussen Lemiers
en Seffent, het kleinste stadsdeel van Aken. Met dertien deelnemers vertrekken we om 9:00 uur vanaf onze
carpoolplek aan de Hambosweg in Kerkrade naar de kerk in Lemiers.
Vanaf de kerk wandelen we in de richting van de Catharinakapel.
Wilde flora
Paardenbloemen (Taraxacum offifficinale) “voer” voor
iedereen (3 en slot)
Pierre Grooten, Ransdaal
In dit derde en laatste deel ga ik nader in op het gebruik van de Paardenbloem als voedsel en het gebruik als industriële grondstof.
