Inhoud van het laatste nummer, nr.7-2022

Poëzie

 

Prehistorische wandelkaart

 

Waar water? Waar schuilen?
Waar onzichtbaar blijven?
En eten? Zoeken, blijven zoeken.
En leven? Verstuikte voet?
Ontstoken mond? Kan einde zijn.
Geluiden, blijven luisteren.
Ruiken ja, kan veel zijn.
Ruiken kan eten beloven.
Of dood door grote gulzigheid.
En heb niks om te ruilen bij me.
En… eh … kaart op kop?

Tekst en foto: Ger Eikholt

Eind juli, de onrijpe walnoten hangen aan een boom in mijn woonplaats.

Wilde flora-een belicht Dingetje

 

Een walnotenboom bij de waterput

Jan van Dingenen, Liempde.

 

Bij een wandeling in mijn woonplaats liep ik op een smal paadje onder een overhangende boom
door. Het was een walnotenboom en er hingen al flinke groene noten vlak boven mijn hoofd. Niet
verrassend, want het was midden juli, dus de noten waren al aardig op weg om rijp te worden!
Maar ik had dus weer een onderwerp gevonden voor een artikel, want ik begon me een hele boel
dingen af te vragen: bijvoorbeeld: wat is precies de functie van die dikke groene mantel en van die
‘houten’ mantel binnenin. En waar zitten de zaden eigenlijk in een walnoot, want de bedoeling van
de noot is natuurlijk de voortplanting en niet het opeten door mensen.

Ik kon weer even bezig zijn.

Es de aert koas kalle

 

Het Romeinse Cuijk tussen Maastricht en Nijmegen

Hary van Aken, Klimmen

 

Waarom bleef het Brabantse Cuijk een dorp en werd Maastricht een stad?
Als je de Romeinse heerbaan langs de Westkant volgt, van Maastricht naar Nijmegen, passeer
je in Noord-Brabant het voormalige Romeinse castellum (fort) van Cuijk aan de Maas. Dat fort
was vergelijkbaar met het Romeinse castellum van Maastricht. Desondanks bleef Cuijk een dorp
terwijl Maastricht zich ontwikkelde tot stad. De reden is dat Maastricht (in tegenstelling tot Cuijk)
uitgroeide tot een handelsnederzetting aan een belangrijke Oost-West handelsweg. In Cuijk wordt
echter alles op alles gezet (in tegenstelling tot Maastricht) om het Romeinse verleden te doen
herleven. Een recent bezoek was aanleiding om dit thema opnieuw aan de orde te stellen.

Romeinse wachttoren op infobord Goudsberg in Valkenburg.

Beierse en Tiroler muziek nabij de Kerkraadse markt tijdens het recente W.M.C.

Es de aert koas kalle

 

De relatie tussen Zuid-Limburg en de Beierse/Tiroler cultuur

Hary van Aken, Klimmen

 

Ik schrijf vaak over de Limburgse geschiedenis, cultuur en tradities en in dat kader bezocht ik enkele jaren geleden een Nieuwjaarsconcert in Mheer. Nou heb ik vaker dergelijke concerten in de voormalige Oostelijke Mijnstreek bezocht, maar dit spektakel had ik nog nooit meegemaakt.

Dan is de vraag wat er zo bijzonder was. Op de eerste plaats was het ontzettend druk en in Mheer blijkt men uitzonderlijk trots te zijn op hun Koninklijke Harmonie Sint Cecilia en haar prestaties.

En het meest viel de verheerlijking van het Zuid-Tiroler volkslied op.

Natuurgebieden in onze omgeving (82)

 

De Dreiborner Hochflfläche

Olaf Op den Kamp, Morsbach

 

Sinds 2004 heeft Noordrijn-Westfalen een Nationaal Park. Dit Nationalpark Eifel bestaat in de kernzone uit drie onderdelen, de bossen op de Kermeter (zie Natuurgebieden in onze omgeving deel 19), de stuwmeren die gevormd worden door de Rur en de Urft en de open gebieden van de Dreiborner Hochfläche. Deze hoogvlakte strekt zich uit aan weerszijden van Burg Vogelsang en tussen de dorpen Morsbach-Herhahn en Dreiborn. Ze bestaat grotendeels uit bloemrijke graslanden waarvan een deel langzaam dichtgroeit met struwelen en een deel open wordt gehouden.

Het is een belangrijk leefgebied voor flora en fauna van open gebieden en terecht een onderdeel van het Nationale Park.

Tussen de bremstruwelen komen bomen en doornstruwelen op.

Volkskunst en cultuurhistorie

 

Gapers als uithangbord of gevelsteen

Piet Schuttelaar, Stein

 

Er bestaan verschillende verklaringen voor de rol van de markante gaperkoppen als uithangbord
en gevelsteen, vooral boven de deur van drogisterijen en apothekers. Door geschiedschrijving is
duidelijk dat de gaper pas in de loop van de 18e eeuw evolueerde tot het herkenningsteken voor
apotheek en drogisterij. In de periode daarvóór was de gaper niet verbonden aan een bepaald
type winkel, maar werd het uithangteken willekeurig gebruikt. De manier waarop sommige
beeltenissen, ook van weleer, worden afgebeeld en omschreven, stuiten heden ten dage op
maatschappelijke kritiek en discussies.

Verzameling gapers in een woning in Dokkum

De Gulp

Voetspoor 333

 

Afwisselende wandeling vanuit Banholt naar het dal van de Gulp

Harry Boelen, Maastricht

 

Deze ca. 15 kilometer lange wandeling, welke is in te korten met ca. 2,5 kilometer, voert u over veldwegen
met weidse uitzichten naar het dal van het riviertje de Gulp. Deze Gulp volgen we stroomopwaarts door
weidepaadjes met veel klap- en draaipoortjes. Bij Slenaken verlaten we de Gulp om langzaam weer uit het
dal omhoog te “klimmen”. We wandelen o.a. door de buurtschappen Terlinden, Beutenaken en Terhorst en
een stukje door het dorp Reijmerstok. We starten de wandeling vanaf de Sint Gerlachuskerk in Banholt,
gelegen aan de Bredeweg 1, 6262 NX. Langs deze Bredeweg zijn parkeerstroken

Korte Tour 213

 

Panoramawandeling tussen Wittem en Wahlwiller

Harry Boelen, Maastricht

 

Deze afwisselende wandeling, met een lengte van 8 kilometer, wordt gekenmerkt door zijn vele mooie
uitzichten. Vanuit Wittem lopen we, langzaam stijgend, over veldwegen naar het “Toscane van Limburg”. Dan
dalen we af en wandelen langs mooie wijngaardjes naar Wahlwiller. Via veldwegen lopen we via het Geuldal
richting de Gulpenerberg om terug te keren op ons vertrekpunt. Begin en eindpunt van de wandeling is de
grote parkeerplaats bij het klooster van Wittem gelegen aan de Wittemer Allee 32, 6286 AB Wittem.

Kasteel Wittem met kasteelboerderij

Op stap in de regio (27)

 

Brunssum. Een stukje Rode Beek

Herman Langen, Eygelshoven

 

Geboren en getogen in Eygelshoven, heb ik toch zeker wat met Brunssum. Ooit heb ik uit Brunssum het
beste pareltje weggehaald en meegenomen naar Eygelshoven. Op 1 september 1972 gaf het pareltje
mij haar burgerlijk jawoord in de Laethof van Eygelshoven. Op 1 september 2022 dus goud! Susanne
schonk mij 2 prachtige kinderen, ons beider trots voor altijd.
Maar Brunssum heeft nog meer pareltjes! Een van die pareltjes, de Rode Beek, vanaf de bron op de
Brunssummerheide tot aan het doorstromingsgebied in het Schutterspark, wil ik graag wat nader
belichten.. 

Rode Beek nabij het brongebied.

Mannetje en twee vrouwtjes van het vliegend hert van bovenaf gezien

De grootste Nederlandse kever

 

Het Vliegend Hert

Jan van Dingenen, Liempde

 

Het vliegend hert (Lucanus cervus) is het grootste insect in Nederland: tot meer 9 cm! Helaas moet
een groot deel van Nederland het in praktijk doen met een kleiner grootste insect want buiten
Zuid-Limburg zijn de vliegende herten uiterst zeldzaam. En in Zuid-Limburg leven de meeste
vliegende herten in de oosthoek. In de jaren dat ik in de buurt van Maastricht woonde heb ik daar
nooit een vliegend hert gezien, wat natuurlijk alleen maar bewijst dat er waarschijnlijk geen grote
aantallen zaten. Maar op bezoek bij vrienden in oostelijk Zuid-Limburg heb ik deze zomer wel
vliegende herten gezien!

De duistere wereld van de nachtvlinders (11)

 

Meer dan alleen nachtvlinders op het laken

Bert Verton, Scheulder

 

In de vorige afleveringen van deze serie hebben we allerlei nachtvlinders gezien, die te lokken zijn met (ultraviolet) licht. Maar het zijn zeker niet louter nachtvlinders die dan op het opgespannen laken gaan zitten. Er komen namelijk ook tal van andere insecten op het licht af. Soms zien we zelfs meer vliegjes, mugjes en dergelijke dan nachtvlinders.

Deze andere diertjes laat ik meestal links liggen, want mijn belangstelling gaat immers vooral uit naar de nachtvlinders.
Maar af en toe kom ik intrigerende beestjes of leuke tafereeltjes tegen, waar ik bij wijze van uitzondering dan toch even de camera op richt. Deze keer enkele andersoortige waarnemingen tijdens het nachtvlinderen in onze tuin.

moesdistelboorvlieg

Poëzie (Bij een sterfgeval.)

 

Eerst leek de Poort donker en somber,
met zwarte strepen bedekt.


Langzamerhand zag de reiziger dat ze veranderde.
Donkerte en zwaarte losten op en er verscheen een gouden glans in het hout.
Toen de wandelaar dichterbij kwam bewoog de Poort langzaam open
en er verschenen twee jongelingen in witte gewaden.


De een heette Welkom.
De ander Thuis.


Vol warme sympathie en kennende blik,
hielpen ze de vermoeide over de drempel.
Nu stond ze in Stromen van Vrede.

 


Wiel Hupperets, Maastricht.

Mens, natuur en wetenschap

 

Naturalis en Picturae digitaliseren samen duizenden insecten

Bart Braun, Naturalis-Leiden

 

Bezoekers van Naturalis konden enige tijd
geleden iets unieks zien in het museum: een
reusachtige installatie die piepkleine insecten in
detail kan fotograferen.

Picturae scanner wordt geïnstalleerd in Museum Naturalis.

Archeologisch festival in de Romeinse vallei van Bocholtz

 

Sempervivetum 2022 Bocholtz

Herman Langen, Eygelshoven

Dit Archeologisch Festival is een theatervoorstelling, waarin op verschillende locaties in de
Romeinse Vallei van Bocholtz, scenes worden opgevoerd, met als centrale thema’s: de rol en
betekenis van het Romeinse verleden voor deze streek. Sempervivetum is de Romeinse naam voor
Simpelveld. Van tevoren wist ik niet wat mij en mijn vrienden te wachten stond. Het bleek een reis
door de tijd te zijn, vanaf pakweg de 2e eeuw tot in de 21e eeuw.

.

Adolph Vaessen en Willem Goossens