Inhoud van het laatste nummer, nr.2-2026
Poëzie
Gaia’s gang naar Golgotha
Slepend het kruishout, uit bomen langs de Amazone, zo
trekt zij door de Via Dolorosa: onze Moeder Aarde.
Aan haar lijf, een kleed in rijke aardekleuren, er doorheen geweven gouden draden.
Wijde mouwen en een brede onderrand, laten nu eens wisselende seizoenen zien, dan weer ijsvlakten en woestijnen.
Op de rug: zonsopkomsten en kleurrijke wolken boven bergketens.
Op haar borsten een groot hart in goudkleur; met daarin een mensfiguur.
Zij kijkt met lente-ogen naar de omstanders die haar bespugen en ontkennen.
Zwijgend, waadt ze nu met haar kruishout door plassen stinkend water, met plastic en dode vissen.
Palmen langs de weg zingen klaagliederen van uitgestorven plantgenoten.
Daar komen de beulen: velen zijn politici.
Zij richten het kruis op.
Gaia overziet nu het geschapene: haar grote liefde.
Ze ziet buitenkant en binnenkant ineen.
Even is alles in shock: van ijsbeer tot pinguïn.
Net vóór drieën ziet zij de mooiste zonsopkomst ooit: lijkend op de allereerste.
Maar deze is van het Nieuwe Jeruzalem: als Mogelijkheid.
De derde dag is haar Opstanding.
En nu loopt ze mee; elke vrijdag.
Bij elke “ Friday for Future”.
En met aanverwante bewegingen.
Wenkend uit de toekomst.
Es de aert kos kalle
Het dagelijkse leven in Voerendaal tijdens de Tweede Wereldoorlog
Hary van Aken, Klimmen
Tot 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog werd er in Limburg nauwelijks aandacht besteed aan die oorlog. In 2021 en 2024 (na 80 jaar) vonden er echter op grote schaal herdenkingen plaats m.b.t. de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding. Vanwege de huidige oorlogsdreiging blijft het thema actueel en in dat verband schreef Dr. Frans Gerards een boek over de Tweede Wereldoorlog in Voerendaal.
In dit verhaal staat het dorp Voerendaal centraal, maar worden ook andere plaatsen genoemd op de geallieerde lijn van Valkenburg via Klimmen en Voerendaal naar Heerlen. Uit het uitgebreide archief van de gemeente en deze kroniek bleek dat het gewone leven verder ging. Hierbij moet ik wel aantekenen dat Voerendaal destijds weinig last had van de oorlog. De Duitse bezetting verliep heel rustig en ook bij het vertrek van de Duitsers
waren er in Voerendaal weinig schermutselingen. In Valkenburg werd bij de bevrijding wel een week hard gevochten, met name om de bruggen over de Geul. En op weg van Valkenburg naar Heerlen vielen er in het Klimmense gehucht Dolberg 6 doden door een Amerikaanse granaat.
Afgelopen jaren interviewde ik veel ouderen over de oorlog, maar dit boek geeft veel meer informatie over het dagelijkse leven. Met Nieuwjaar vertelde een oude buurman mij nog dat de Amerikanen dag en nacht met kanonnen schoten op Aken vanuit het Heerlens gebied Ter Worm.
En mijn schoonvader heeft me eens verteld dat ze de koeien
in Vaals moesten melken terwijl hen de granaten richting Aken om de oren vlogen.
Wachttorens en stadsmuur met weergang
Cultuurhistorie
Romeins verleden: Xanten
Herman Langen, Eygelshoven
Xanten ligt in Duitsland aan de oevers van de Nederrijn, ten oosten van Nijmegen. Het maakte in de
Romeinse tijd onderdeel uit van de Limes, de verdedigingslinie van de Romeinen. De aanleg van de
Limes dateert uit de periode 40 na Christus tot ca 250 na Christus. Binnen Europa liep deze vanuit het
huidige Noord-Engeland, via de Noordzee, de Rijn en de Donau richting de Zwarte Zee. Het Latijnse
woord Limes betekende oorspronkelijk “grens”. Later muteerde het begrip naar “grensweg”.
Wilde flora
Zegekruid en Doornappel – exotische nachtschades (2)
Pierre Grooten, Ransdaal
In dit deel ga ik verder in op de verspreiding van het giftige Zegekruid (Nicandra physalodes) en de
nog giftigere Doornappel (Datura stramonium) in de provincie Limburg en de aanbevelingen voor het inzaaien, het onderhouden en het beheer van inheemse bloem- en plantensoorten.
Vrije vogels
Putter of Distelvink (Carduelis carduelis)
Piet Schuttelaar, Stein
Tijdens herfstdagen kunnen diverse soorten trekvogels zich mengen onder de standvogels en
wisselend onze voederplekken bezoeken. Tijdens de herfst van 2025 heb ik vooral genoten van de
Putters, ook al zingen ze, kort na de ruiperiode een toontje lager.
Biodiversiteit
Soortenrijkdom in de achtertuin
Lei Amkreutz, Sint Geertruid.
Net als bij veel tuinbezitters hadden ook wij bij de inrichting van de kale grond om ons in 1973 nieuw
gebouwde huis, dit gedaan met te veel kleine bomen, heesters en planten..
Voetspoor 360
Het dal van de Kall en het Simmerather Wald
Olaf Op den Kamp, Morsbach
Deze 15,5 km lange wandelroute in de Eifel leidt door de uitgestrekte bossen van het Simmerather
Wald. Aan de rand van Lammersdorf lopen we door het Monschauer Heckenland en kunnen genieten
van fraaie vergezichten. Daarna volgen we het dal van de Kall naar de Kalltalsperre, het stuwmeer van
de Kall. De wandeling gaat grotendeels over goed begaanbare brede boswegen en is in te korten tot 11
km. De wandeling begint op de parkeerplaats bij de voetbalvelden aan de Schießgasse te Lammersdorf.
Korte Tour 240
Het Indedal bij Kornelimünster
Olaf Op den Kamp, Morsbach
Deze wandelroute loopt vanaf Kornelimünster door het Kläuser Wäldchen, een prachtig boscomplex met een
rijke voorjaarsflora. In het dal van de Inde kunnen we genieten van prachtige vergezichten. De weilanden
worden doorsneden door graften en hier en daar staan hoogstamboomgaarden. Onderweg passeren we de
Komericher Mühle, een voormalige lakenfabriek. De route is circa 8 km lang en gaat over bospaden, rotsen,
brede veldwegen, smalle weidepaadjes en geasfalteerde wegen. De mooiste tijd is april wanneer in het
Kläuser Wäldchen de voorjaarsflora bloeit en de hoogstamboomgaarden bloeien.
De route start vanaf de Korneliusmarkt in Kornelimünster.
Kapelle Maria im Schnee.
Natuurgebieden in onze omgeving (105)
De Laacher See
Olaf Op den Kamp, Morsbach
De Laacher See is een indrukwekkende getuigenis van de vulkanische activiteit gedurende het Quartair. Het is de enige met water gevulde caldera in dit deel van Europa. Het betreft een ingestorte vulkanische krater die nu een van de grootste natuurlijke meren ten noorden van de Alpen vormt.
De wal rondom de krater is grotendeels bebost. De Laacher See is sinds 1935 een natuurreservaat waarin de geologie en geomorfologie, maar ook de bijzondere planten en vogels beschermd worden.
Aan de rand van het meer staat de prachtige abdij van Maria Laach.
Konikpaard steekt over naar België
Fietstour met Willy (16)
Paard in overtreding
Willy de Koning-Bovenhoff, Sittard
“Half april, dan wordt het beter”, zingt Daniël Lohues over het einde van de koude, kille winter. Als ik dat
liedje hoor word ik vanzelf vrolijk en de liedtekst klopt precies bij deze dag.
Ik ben vanuit Sittard met eenjas aan vertrokken, maar die kan in Geleen al uit.
Zie je wel, het wordt steeds beter!
Vrije vogels
De Smient (Anas penelope)
Rens Pepels, Berg aan de Maas
In Nederland komen in de eerste helft van september reeds de eerste Smienten aan.
Ze zijn opdoortocht, foerageren hier of overwinteren. Het aantal was ooit rond de één miljoen, maar doorde klimaatverandering en dus mildere winters in hun broedgebieden, verblijven er de laatste jaren ongeveer 800.000 exemplaren bij ons. Landen van herkomst zijn de arctische gebieden, zoals Scandinavië, Finland, Rusland en Siberië..
Wilde flora
Daslook – wanneer het bos naar lente ruikt
Petra in de Braekt-Schuijren
Wie in februari of begin maart door een Limburgs loofbos wandelt, kan het plotseling ruiken: een frisse, knoflookachtige geur die onverwacht tussen natte bladeren en kale bomen hangt.
Nog vóór je iets ziet, kondigt Daslook (Allium ursinum) zich aan. Het is een van die planten die de lente niet aankondigen met kleur, maar met geur. Daslook verschijnt vroeg. Terwijl bomen nog kaal zijn en het bos zich ogenschijnlijk in winterrust bevindt, vormt deze plant al dichte tapijten van frisgroene bladeren.
Het is het moment waarop het bos langzaam ontwaakt.
Paddenstoelen
Paddenstoelen in het voorjaar
Henk Henczyk, Maastricht
Bij paddenstoelen denken we vaak aan de herfst, maar ook in het voorjaar is er een verrassende
variëteit aan soorten te vinden. Als het warm en vochtig is komen de eerste soorten al in maart uit de
grond. Een goede dag om op zoek te gaan is Koningsdag, eind april. Rond die tijd groeien de meeste
voorjaarssoorten, mits er genoeg regenval is geweest en de temperatuur aangenaam is.